Khuyến Nông Cơ Sở: 5 Bước Đột Phá Hiệu Quả, Kiến Tạo Nông Thôn!

Tại Quảng Trị, Trung tâm Khuyến nông Quốc gia tổ chức hội nghị trọng điểm, bàn giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động khuyến nông cơ sở trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Sự kiện có sự tham gia của Thứ trưởng Bộ NN&MT Trần Thanh Nam, nhằm củng cố và tăng cường lực lượng khuyến nông, định vị vai trò là cầu nối thiết yếu cho nông dân và phát triển nông nghiệp bền vững.

Hội Nghị Quan Trọng: Tối Ưu Khuyến Nông Cơ Sở Trong Kỷ Nguyên Mới

Ngày 9/3 tại Quảng Trị, Trung tâm Khuyến nông Quốc gia đã tổ chức hội nghị tập huấn bàn giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động khuyến nông cơ sở trong mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp. Đây là sự kiện cấp bách, có sự chỉ đạo của Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Thanh Nam.

Thành Phần Tham Dự và Tầm Quan Trọng Của Hội Nghị

Hội nghị tại Quảng Trị thu hút sự góp mặt của những nhân vật chủ chốt trong ngành nông nghiệp. Không chỉ có các chuyên gia hàng đầu từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng Trung tâm Khuyến nông Quốc gia, mà còn có sự hiện diện của lãnh đạo, cán bộ quản lý khuyến nông và đặc biệt là lực lượng tổ khuyến nông cộng đồng từ nhiều tỉnh thành. Các đại diện từ hợp tác xã, doanh nghiệp ở Quảng Ninh, Phú Thọ, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị và TP Huế đã cùng tề tựu, tạo nên một diễn đàn đa chiều. Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng cấp thiết của việc củng cố và tăng cường lực lượng khuyến nông cơ sở, đặc biệt trong bối cảnh sắp xếp bộ máy chính quyền địa phương 2 cấp, hướng đến sự kết nối hiệu quả từ trung ương đến địa phương.

Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả và Định Hướng Phát Triển Bền Vững

Để nâng cao hiệu quả khuyến nông, hội nghị đã tập trung thảo luận những giải pháp thiết thực, nhằm tối ưu hóa sự phối hợp giữa các cấp trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Trọng tâm là làm cho khuyến nông cơ sở thực sự trở thành cầu nối vững chắc, đưa khoa học kỹ thuật đến tận tay bà con nông dân, giúp họ ứng dụng hiệu quả vào sản xuất. Vai trò của tổ khuyến nông cộng đồng được khẳng định là cực kỳ then chốt, họ chính là những người gần gũi nhất, hiểu rõ nhất những khó khăn, nhu cầu của người dân địa phương. Thông qua việc tăng cường năng lực và cơ chế hoạt động cho các tổ này, chúng ta sẽ kiến tạo một nền nông nghiệp bền vững, thích ứng biến đổi khí hậu và yêu cầu thị trường. Sự chủ động, linh hoạt là chìa khóa để khuyến nông phát huy sức mạnh, góp phần vào thịnh vượng nông thôn Việt Nam.

Sự thay đổi đột phá này nhằm đưa hoạt động khuyến nông trở thành nhiệm vụ thường xuyên, thiết yếu của chính quyền cơ sở. Hoạt động khuyến nông xã sẽ được đặt trong trung tâm dịch vụ sự nghiệp công cấp xã, chịu sự chỉ đạo trực tiếp của lãnh đạo xã.

Tối Ưu Hoạt Động Khuyến Nông Trong Mô Hình Chính Quyền Mới

Sự chuyển đổi mang tính chiến lược này định vị khuyến nông cơ sở là một nhiệm vụ trọng tâm, không thể thiếu của các cấp chính quyền địa phương 2 cấp. Bằng cách tích hợp hoạt động khuyến nông vào trung tâm dịch vụ sự nghiệp công cấp xã và đặt dưới sự chỉ đạo trực tiếp của lãnh đạo xã, chúng ta đang tạo ra một cơ chế vận hành hiệu quả và liền mạch. Điều này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả khuyến nông mà còn đảm bảo các chính sách, định hướng phát triển nông nghiệp bền vững được triển khai một cách đồng bộ và kịp thời ngay tại cơ sở. Đây là bước đi quan trọng để khuyến nông không còn là hoạt động bổ trợ mà thực sự là một cấu phần thiết yếu, chủ động định hình tương lai nông nghiệp địa phương.

Yêu Cầu “Bám Sát” và Vai Trò Của Tổ Khuyến Nông Cộng Đồng

Để thực sự phát huy sức mạnh, mọi hoạt động khuyến nông cần phải bám địa bàn, bám hộ, bám tổ nhóm sản xuất. Đây là kim chỉ nam để khuyến nông cơ sở cung cấp sự hỗ trợ thiết thực, trực tiếp cho người nông dân. Các cán bộ khuyến nông và đặc biệt là thành viên của tổ khuyến nông cộng đồng đóng vai trò then chốt trong việc hỗ trợ người dân phát triển sản xuất, chuyển đổi sinh kế phù hợp với điều kiện mới, tiếp cận thông tin thị trường, và ứng phó hiệu quả với những thách thức từ biến đổi khí hậu. Sự hiện diện và tương tác thường xuyên của họ giúp giải quyết những vấn đề cụ thể, sát sườn nhất của bà con, từ đó nâng cao hiệu quả khuyến nông một cách bền vững.

Thành quả đáng ghi nhận của mô hình này được thể hiện rõ qua con số ấn tượng: đến năm 2025, cả nước đã thành lập được 5.187 tổ khuyến nông cộng đồng với 47.493 thành viên. Những con người tâm huyết này đã và đang trực tiếp “cầm tay chỉ việc” nông dân, từ hướng dẫn kỹ thuật canh tác, chăn nuôi mới đến chia sẻ kinh nghiệm quản lý. Vai trò của họ không chỉ dừng lại ở việc truyền đạt kiến thức mà còn là cầu nối quan trọng giữa nông dân và các chính sách, nguồn lực hỗ trợ từ nhà nước và các tổ chức. Đây là minh chứng hùng hồn cho sự đúng đắn của việc đầu tư vào lực lượng khuyến nông cộng đồng, tạo nền tảng vững chắc cho phát triển nông nghiệp bền vững trên toàn quốc.

Tuy nhiên, hệ thống khuyến nông cơ sở cũng đang đối mặt với nhiều tồn tại cần được tháo gỡ, ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động và chuyên môn sâu của cán bộ.

Hạn Chế Về Nhân Lực và Nhiệm Vụ Đa Năng

Bên cạnh những bước tiến quan trọng trong định hướng phát triển, hệ thống khuyến nông cơ sở vẫn đang đối mặt với không ít thách thức, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng nâng cao hiệu quả khuyến nông và thực hiện sứ mệnh của mình. Một trong những vấn đề nổi cộm là tình trạng cán bộ khuyến nông thường xuyên phải đảm nhiệm nhiều công việc ngoài chuyên môn sâu. Chị Hoàng Thị Huyền Trang, cán bộ Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Triệu Bình đã chia sẻ, từ các hoạt động thể thao, văn hóa đến việc thu phí chợ, những nhiệm vụ đa năng này vô hình trung làm giảm thời gian và sự tập trung của họ vào công tác chuyên môn, vốn là cốt lõi để hỗ trợ bà con phát triển nông nghiệp bền vững.

Thêm vào đó, tình trạng thiếu hụt nhân lực là một gánh nặng khác. Với biên chế còn hạn chế trong khi địa bàn hoạt động rộng lớn, việc “bám địa bàn, bám hộ, bám tổ nhóm sản xuất” trở nên vô cùng khó khăn. Điều này làm giảm khả năng tiếp cận và hỗ trợ kịp thời cho nông dân, cản trở việc xây dựng các mô hình hiệu quả. Hơn thế, mối lo ngại về việc một số địa phương có thể kết thúc hỗ trợ khuyến nông cơ sở càng tạo thêm áp lực và bất ổn cho đội ngũ này trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Đây là một vấn đề cần được quan tâm để duy trì sự ổn định và phát triển của đội ngũ.

Để khắc phục những tồn tại này, ông Nguyễn Hữu Ngọc, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Hà Tĩnh, đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng một hệ thống khuyến nông vững chắc, xuyên suốt từ cấp tỉnh đến cấp xã, và đặc biệt là sự cần thiết của các tổ khuyến nông cộng đồng. Chỉ khi có một mạng lưới đồng bộ, được đầu tư đúng mức về nguồn lực và chuyên môn, chúng ta mới có thể đảm bảo hoạt động khuyến nông thực sự hiệu quả, góp phần kiến tạo một nền nông nghiệp thịnh vượng và bền vững cho nông thôn. Việc củng cố các tổ khuyến nông cộng đồng sẽ giúp tăng cường sự gắn kết giữa nhà nước và người dân, thúc đẩy chuyển giao khoa học kỹ thuật một cách hiệu quả nhất.

Giải Pháp và Định Hướng Phát Triển Khuyến Nông Cơ Sở Bền Vững

Tại hội nghị, các đại biểu đã tập trung trao đổi, thảo luận về những khó khăn, vướng mắc và đề xuất các giải pháp nhằm kiện toàn mạng lưới khuyến nông cơ sở, đảm bảo hệ thống này phát huy tối đa vai trò trong giai đoạn mới.

Tầm Nhìn của Thứ trưởng Trần Thanh Nam: 6 Vai Trò Trọng Tâm Của Khuyến Nông

Nhằm nâng cao hiệu quả khuyến nông, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Thanh Nam đã phác thảo một tầm nhìn chiến lược, định vị khuyến nông cơ sở với 6 vai trò trọng tâm, biến hệ thống này thành một động lực mạnh mẽ cho phát triển nông nghiệp bền vững. Đầu tiên, khuyến nông là Cầu nối kinh tế – thị trường, giúp nông dân tiếp cận thông tin, công nghệ mới để sản xuất theo nhu cầu thị trường, tăng giá trị nông sản. Thứ hai, là Cầu nối chính sách, đảm bảo các chủ trương, chính sách của chính quyền địa phương 2 cấp và trung ương được thông suốt, hỗ trợ kịp thời đến bà con. Thứ ba, Cầu nối giảm nghèo bền vững, hướng dẫn người dân xây dựng mô hình sinh kế hiệu quả, thoát nghèo và vươn lên làm giàu.

Tiếp đến, vai trò Cầu nối cộng đồng khẳng định tầm quan trọng của việc xây dựng và phát triển các tổ khuyến nông cộng đồng vững mạnh, nơi bà con có thể chia sẻ kinh nghiệm và hỗ trợ lẫn nhau. Khuyến nông còn là Cầu nối môi trường sinh thái, thúc đẩy các phương thức canh tác thân thiện với môi trường, góp phần bảo vệ tài nguyên thiên nhiên. Cuối cùng, Cầu nối khuyến nông số nhấn mạnh việc ứng dụng công nghệ thông tin vào hoạt động khuyến nông, giúp truyền tải kiến thức nhanh chóng, rộng khắp hơn. Những vai trò này là kim chỉ nam để các địa phương nhanh chóng đẩy mạnh kiện toàn hệ thống khuyến nông cơ sở, đặt ra mục tiêu và định hướng rõ ràng. Khuyến nông phải thực sự trở thành lực lượng dẫn dắt nông dân xây dựng mô hình sản xuất mới, thích ứng với hội nhập và tiêu chuẩn thị trường ngày càng cao, qua đó thúc đẩy phát triển nông nghiệp bền vững.