Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật vừa có văn bản gửi Sở Nông nghiệp và Môi trường các tỉnh/thành phố phía Bắc về việc chỉ đạo sản xuất vụ đông xuân 2025 – 2026. Theo dự báo, nhiệt độ trung bình từ tháng 1 đến tháng 4/2026 ở Bắc Bộ, Thanh Hóa – Huế cao hơn 0,5 – 1 độ C so với TBNN. Tuy nhiên, vẫn cần đề phòng các đợt rét đậm, rét hại trong tháng 2/2026, đặc biệt vùng núi phía Bắc kèm băng giá, mưa tuyết. Để vụ đông xuân 2025 – 2026 thành công, cần chủ động các biện pháp phòng ngừa và chăm sóc.
Chỉ đạo Sản Xuất Vụ Đông Xuân 2025-2026 tại các tỉnh phía Bắc
Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật vừa ban hành văn bản hướng dẫn chi tiết về việc chỉ đạo sản xuất vụ đông 2025 và gieo trồng vụ đông xuân 2025 – 2026 tại các tỉnh/thành phố phía Bắc. Đây là thông tin quan trọng giúp bà con nông dân và các địa phương chủ động kế hoạch, ứng phó kịp thời với diễn biến thời tiết phức tạp.
Dự báo thời tiết và những lưu ý quan trọng cho Vụ Đông Xuân 2025-2026
- Theo Trung tâm Khí tượng Thủy văn Quốc gia, nhiệt độ trung bình từ tháng 1 đến tháng 4/2026 có thể cao hơn 0,5 – 1 độ C so với trung bình nhiều năm.
- Không khí lạnh có khả năng hoạt động yếu hơn nhưng vẫn tiềm ẩn các đợt rét đậm, rét hại tập trung trong tháng 2/2026, đặc biệt ở vùng núi phía Bắc với nguy cơ băng giá, mưa tuyết.
- Từ tháng 3/2026, khu vực Tây Bắc Bộ và từ Thanh Hóa đến Huế có thể xuất hiện nắng nóng cục bộ, sau đó mở rộng dần.
- Tổng lượng mưa 3 tháng đầu năm 2026 dự kiến tương đương TBNN.
Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật đề nghị các địa phương phía Bắc chủ động phòng chống rét cho mạ, lúa mới cấy. Ảnh: Trung Quân.
Để đảm bảo thành công cho vụ đông xuân 2025-2026, các tỉnh phía Bắc cần tập trung cao độ vào việc xây dựng kế hoạch sản xuất lúa và các cây trồng chủ lực khác. Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật đặc biệt nhấn mạnh sự cần thiết phải chủ động trong mọi khâu của sản xuất nông nghiệp phía Bắc, từ lựa chọn giống, thời vụ gieo trồng đến các biện pháp chăm sóc cây vụ đông hiệu quả. Với dự báo thời tiết có thể xuất hiện rét đậm, rét hại vào tháng 2/2026, công tác phòng chống rét cây trồng, đặc biệt cho mạ và lúa mới cấy, trở thành ưu tiên hàng đầu.
Các địa phương cần rà soát lại nguồn giống, chuẩn bị vật tư nông nghiệp đầy đủ và tổ chức tập huấn kỹ thuật cho bà con nông dân. Việc áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào canh tác sẽ giúp nâng cao năng suất, đồng thời giảm thiểu rủi ro từ sâu bệnh và biến động thời tiết. Đặc biệt, theo dõi sát sao diễn biến khí tượng thủy văn để điều chỉnh lịch thời vụ linh hoạt là chìa khóa để bảo vệ thành quả lao động. Các khuyến cáo cụ thể về việc che phủ, giữ ấm cho cây con non, cũng như tưới tiêu hợp lý khi có rét hoặc nắng nóng cục bộ, sẽ góp phần quan trọng vào một vụ đông xuân 2025-2026 bội thu cho nông nghiệp miền Bắc.
Tiếp nối những chỉ đạo tổng quát về vụ đông xuân 2025-2026, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật đã đưa ra những hướng dẫn chi tiết, cụ thể hơn về kế hoạch sản xuất lúa. Để đạt được kết quả tốt nhất trong sản xuất nông nghiệp phía Bắc, đặc biệt là cây lúa, các địa phương cần tập trung vào các nội dung sau:
1. Kế hoạch và cơ cấu giống lúa cho Vụ Đông Xuân
- Tổng kế hoạch: 1,052 triệu ha, sản lượng khoảng 12,960 triệu tấn.
- Bố trí thời vụ gieo cấy và cơ cấu giống lúa phù hợp, đảm bảo lúa phân hóa đòng và trỗ gặp thời tiết thuận lợi, tránh rét “Nàng Bân” và lụt Tiểu mãn.
- Các tỉnh Bắc Trung Bộ: Sử dụng giống ngắn ngày, cực ngắn ngày; lúa trỗ từ 20/4 đến 5/5 (Thanh Hóa – Hà Tĩnh) và từ 10/4 đến 25/4 (Quảng Trị – Huế).
- Đồng bằng sông Hồng và Trung du miền núi phía Bắc: Hạn chế trà lúa xuân sớm, xuân trung; tập trung trà lúa xuân muộn, gieo mạ xung quanh tiết Lập xuân, cấy trong tháng 2/2026, lúa trỗ tập trung từ 10 – 20/5/2026.
2. Biện pháp phòng chống rét và chăm sóc cây lúa
- Chủ động phòng chống rét cho mạ, lúa mới cấy, lúa gieo sạ bằng cách tưới đủ nước và che phủ nilon 100% diện tích mạ xuân.
- Theo dõi thời tiết để điều chỉnh việc bón phân, tránh bón phân đạm khi nhiệt độ thấp.
- Tăng cường ứng dụng cơ giới hóa: mạ khay, máy cấy, máy gặt đập liên hợp để giảm chi phí và nâng cao hiệu quả.
3. Lịch lấy nước và quản lý nguồn nước
- Theo sát Thông báo số 730/TB-BNNMT ngày 11/12/2025 về lịch lấy nước phục vụ gieo cấy lúa vụ đông xuân 2025 – 2026 vùng Trung du và đồng bằng Bắc bộ.
- Các đợt lấy nước:
- Đợt 1: 0h00’ ngày 16/1 đến 24h00’ ngày 20/1/2025 (5 ngày).
- Đợt 2: 0h00’ ngày 29/1 đến 24h00’ ngày 04/2/2026 (7 ngày).
- Chuẩn bị tốt nhân lực, máy bơm (kể cả bơm dầu, lưu động) để lấy nước đạt hiệu quả cao, đổ ải thau chua, rửa mặn vùng ven biển, tích và giữ nước kịp thời.
4. Chuẩn bị giống dự phòng và đa dạng cơ cấu giống
- Rà soát cơ cấu giống lúa, lựa chọn giống phù hợp điều kiện địa phương, tỷ lệ mỗi giống không quá 30% diện tích để giảm rủi ro.
- Chuẩn bị lượng hạt giống dự phòng khoảng 10% bằng các giống lúa cực ngắn ngày, ngắn ngày để kịp thời gieo cấy lại nếu bị thiệt hại do rét.
Các địa phương cần chỉ đạo nông dân thâm canh tăng vụ, rải vụ bằng cách trồng các loại rau vụ đông ưa lạnh, ngắn ngày, cung cấp đủ rau xanh dịp trước, trong và sau Tết Nguyên đán. Ảnh: Trung Quân.
Những hướng dẫn chi tiết này là nền tảng vững chắc cho bà con nông dân và các địa phương miền Bắc chủ động trong kế hoạch sản xuất lúa cho vụ đông xuân 2025-2026. Việc tuân thủ nghiêm ngặt lịch thời vụ, kết hợp với các biện pháp chăm sóc cây vụ đông khoa học và kỹ thuật phòng chống rét cây trồng sẽ quyết định năng suất và hiệu quả toàn mùa vụ. Đặc biệt, việc đa dạng hóa cơ cấu giống và chuẩn bị giống dự phòng sẽ giúp giảm thiểu rủi ro, đảm bảo ổn định sản xuất nông nghiệp phía Bắc trước những diễn biến phức tạp của thời tiết. Sự chủ động và linh hoạt sẽ là chìa khóa để đạt được một vụ mùa thắng lợi, góp phần vào an ninh lương thực và phát triển kinh tế địa phương.
Sau khi đã nắm rõ những hướng dẫn chi tiết cho kế hoạch sản xuất lúa, bà con nông dân và các địa phương miền Bắc cũng cần đặc biệt chú trọng đến chăm sóc cây vụ đông đối với các loại rau màu, một phần không thể thiếu của sản xuất nông nghiệp phía Bắc trong tổng thể vụ đông xuân 2025-2026. Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật cũng đã có những chỉ đạo cụ thể để đảm bảo năng suất và chất lượng cho phân khúc cây trồng này.
1. Bảo vệ và thu hoạch cây vụ đông
- Khoanh vùng bảo vệ diện tích chuyên màu, diện tích chuyển đổi, tránh ngập nước do đổ ải.
- Thu hoạch kịp thời những diện tích cây vụ đông đã đến kỳ để giảm tổn thất.
- Chỉ đạo nông dân tiếp tục thâm canh tăng vụ, rải vụ bằng cách trồng các loại rau ưa lạnh, ngắn ngày để đảm bảo cung cấp đủ rau xanh trước, trong và sau Tết Nguyên đán.
- Chăm sóc, bảo vệ tốt những diện tích cây vụ đông còn lại nhằm tăng năng suất, sản lượng và hiệu quả kinh tế.
2. Phát triển rau an toàn và chuẩn bị vụ xuân
- Đẩy mạnh phát triển và liên kết sản xuất – tiêu thụ rau an toàn, tăng cường kiểm tra chất lượng và vệ sinh an toàn thực phẩm.
- Có kế hoạch chuẩn bị giống, quỹ đất cho việc gieo trồng các loại cây rau màu vụ xuân.
- Khẩn trương thu hoạch cây màu đã đến thời kỳ và chuẩn bị đất gieo trồng cây rau ngắn ngày cho Tết Nguyên đán.
Đối với sản xuất nông nghiệp phía Bắc, việc quản lý và chăm sóc cây vụ đông như rau màu đòi hỏi sự linh hoạt cao. Để đối phó với những đợt rét tiềm ẩn trong vụ đông xuân 2025-2026, các biện pháp phòng chống rét cây trồng cho rau màu là cực kỳ quan trọng. Bà con cần chủ động che phủ, tưới nước giữ ẩm và bón phân cân đối, đặc biệt tránh bón đạm khi nhiệt độ xuống thấp. Việc rải vụ và đa dạng hóa chủng loại rau không chỉ giúp cân đối thị trường mà còn giảm thiểu rủi ro khi một loại cây gặp thời tiết bất lợi. Đồng thời, việc chú trọng đến sản xuất rau an toàn, từ khâu chọn giống, canh tác đến thu hoạch và tiêu thụ, sẽ nâng cao giá trị sản phẩm và đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường, góp phần vào sự thành công chung của toàn bộ mùa vụ.
Các Chỉ Đạo và Hỗ Trợ Khác từ Cục Trồng Trọt
Để hoàn thiện bức tranh về một vụ đông xuân 2025-2026 thành công, bên cạnh những hướng dẫn cụ thể về kế hoạch sản xuất lúa và chăm sóc cây vụ đông, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật còn triển khai nhiều chỉ đạo và hỗ trợ quan trọng khác. Những nỗ lực này nhằm tạo dựng một nền tảng vững chắc cho sản xuất nông nghiệp phía Bắc, đảm bảo bà con nông dân có đủ nguồn lực và kiến thức để đối phó với mọi thách thức, đặc biệt là công tác phòng chống rét cây trồng.
- Cục Trồng trọt tiếp tục kiên định với Chiến lược Phát triển trồng trọt đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Điều này bao gồm việc thúc đẩy các đề án liên quan, đặc biệt là Đề án sản xuất giảm phát thải lĩnh vực trồng trọt giai đoạn 2025 – 2035. Mục tiêu là hướng tới một nền nông nghiệp bền vững, thân thiện môi trường, đồng thời nâng cao hiệu quả và khả năng chống chịu cho các vụ mùa, trong đó có vụ đông xuân 2025-2026.
- Công tác bám sát cơ sở được tăng cường. Cán bộ chuyên trách sẽ thường xuyên có mặt tại các địa phương để dự tính, dự báo sớm các nguy cơ về dịch bệnh, thiên tai. Đồng thời, họ sẽ thông tin tuyên truyền, hướng dẫn nông dân các biện pháp kỹ thuật tiên tiến nhất trong kế hoạch sản xuất lúa và chăm sóc cây vụ đông, giúp bà con chủ động hơn trong mọi tình huống.
- Để đảm bảo chất lượng đầu vào cho sản xuất nông nghiệp phía Bắc, Cục sẽ tăng cường thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm các vi phạm trong kinh doanh giống cây trồng và vật tư nông nghiệp. Điều này giúp bảo vệ quyền lợi nông dân, ngăn chặn việc sử dụng sản phẩm kém chất lượng gây ảnh hưởng đến năng suất và công tác phòng chống rét cây trồng.
- Sự phối hợp chặt chẽ giữa Trung tâm Trồng trọt và Bảo vệ thực vật phía Bắc, Khu 4 và các địa phương là yếu tố then chốt. Việc cập nhật thường xuyên tình hình sản xuất, diễn biến thiên tai và dịch hại giúp đưa ra các quyết sách kịp thời, giảm thiểu thiệt hại cho vụ đông xuân 2025-2026.
- Cuối cùng, Cục cũng đã có kế hoạch triển khai kịp thời hỗ trợ hạt giống cây trồng (lúa, ngô, rau) từ nguồn dự trữ quốc gia cho những gia đình bị thiệt hại do thiên tai trong năm 2025. Đây là một chính sách nhân văn, giúp bà con nhanh chóng ổn định sản xuất và tái thiết cuộc sống sau những khó khăn.
